Η αναποφασιστικότητα αποτελεί μια κατάσταση που όλοι μας έχουμε βιώσει κάποια στιγμή της ζωής μας. Από τις μικρές, καθημερινές επιλογές μέχρι τις σημαντικές αποφάσεις που αφορούν την προσωπική και επαγγελματική μας πορεία. Συχνά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με διλήμματα, αμφιβολίες και τον φόβο μήπως κάνουμε τη λάθος επιλογή. Αν και είναι φυσιολογικό να προβληματιζόμαστε πριν αποφασίσουμε, όταν η αναποφασιστικότητα γίνεται μια διαρκής κατάσταση, μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ποιότητα της ζωής μας, την ψυχική μας ισορροπία, τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, αλλά και την αποτελεσματικότητά μας στον εργασιακό χώρο.
Στο επαγγελματικό περιβάλλον, η ικανότητα λήψης αποφάσεων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την απόδοση, την παραγωγικότητα και την εξέλιξή μας. Όταν δυσκολευόμαστε να αποφασίσουμε, μπορεί να αναβάλλουμε εργασίες, να καθυστερούμε την ολοκλήρωση υποχρεώσεων, να αποφεύγουμε να αναλάβουμε πρωτοβουλίες και να χάνουμε πολύτιμο χρόνο αναζητώντας την ιδανική λύση. Η συνεχής αμφιβολία για το αν μια επιλογή είναι σωστή μπορεί να περιορίσει τη δημιουργικότητά μας, να μειώσει την αυτοπεποίθησή μας και να μας κάνει λιγότερο αποτελεσματικούς.
Ωστόσο οι συνέπειες της αναποφασιστικότητας δεν περιορίζονται μόνο στο εργασιακό περιβάλλον. Στην καθημερινότητα μας ερχόμαστε εξίσου αντιμέτωποι με μία μεγάλη ποικιλία διλημμάτων όπου μπορούν να ξεκινούν είτε από τα μικρά πράγματα που ενδέχεται να συμβούν μέσα στη ημέρα μας, όπως το να δυσκολευόμαστε να αποφασίσουμε πώς θα αξιοποιήσουμε τον ελεύθερο χρόνο μας ή ποια από τις πολλές υποχρεώσεις μας πρέπει να βάλουμε ως προτεραιότητά είτε απο σημαντικότερα όπως είναι να δυσκολευόμαστε να οριοθετήσουμε τα όρια μας απέναντί στου άλλους ανθρώπους και να εκφράζουμε τις επιθυμίες μας χωρίς δισταγμό. Όταν αυτή η συμπεριφορά αρχίζει να γίνεται λοιπόν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο μπορεί να επηρεάσει και πιο ουσιαστικές πτυχές τις ζωής μας.
Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την αναποφασιστικότητα;
Το σημαντικότερο σε αυτή τη περίπτωση είναι η αναγνώριση. Το να καταλάβουμε δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η αναποφασιστικότητα μπορεί να επηρεάσει τόσο την επαγγελματική οσο και την προσωπική μας ζωή, γιαυτό καλό θα ήταν να αναζητήσουμε τρόπους που θα μας βοηθήσουν να την διαχειριστούμε καλύτερα. Στόχος δεν είναι να παίρνουμε πάντα τις σωστές αποφάσεις ή να είμαστε απόλυτα βέβαιοι για κάθε μας επιλογή, αλλά να μάθουμε να προχωράμε, ακόμη και όταν υπάρχουν αμφιβολίες, χωρίς να επιτρέπουμε στον φόβο και την υπερανάλυση να καθορίζουν τις πράξεις μας.
1. Πάρτε αποφάσεις με μοναδικό κίνητρο τους στόχους σας.
Τι έχει πραγματικά σημασία για εμάς; Ποια κατεύθυνση θέλουμε να ακολουθήσουμε στην ζωή μας; Οι προσωπικές μας αξίες και οι μακροπρόθεσμοι στόχοι μπορούν να λειτουργήσουν ως οδηγός, ιδιαίτερα όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με διλήμματα. Αντί να βασιζόμαστε δηλαδή αποκλειστικά στη διάθεση ή στα συναισθήματα της στιγμής, μπορούμε να εξετάζουμε κατά πόσο μια επιλογή μάς φέρνει πιο κοντά σε όσα επιθυμούμε να πετύχουμε. Για παράδειγμα, μπορεί να έχουμε θέσει ως στόχο να πηγαίνουμε συστηματικά στο γυμναστήριο και να υιοθετήσουμε μια πιο ισορροπημένη διατροφή, αλλά να αναβάλλουμε συνεχώς την προσπάθειά μας επειδή δεν έχουμε την κατάλληλη διάθεση ή δεν αισθανόμαστε αρκετά motivated. Αντίστοιχα και με το να αναλάβουμε μια απαιτητική επαγγελματική ευθύνη.
Όταν αναγνωρίζουμε τη σημασία αυτών των ενεργειών για το μέλλον μας, είναι ευκολότερο να προχωρήσουμε ακόμη και όταν δεν αισθανόμαστε απόλυτα έτοιμοι. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τα συναισθήματά μας, αλλά ότι δεν τους επιτρέπουμε να αποτελούν το μοναδικό κριτήριο των αποφάσεών μας.
2. Σκεφτείτε τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η αναποφασιστικότητα.
Όσο καθυστερούμε να πάρουμε μία απόφαση τόσο πιθανότερο είναι να περιορίζονται οι διαθέσιμες επιλογές μας ή να αφήνουμε ευκαιρίες να περνούν ανεκμετάλλευτες. Αυτό μπορεί να αφορά την αποφυγή μια επαγγελματικής αλλαγής που θέλουμε να κάνουμε η την αναβολή ενός προσωπικού στόχου. Σημαντικό είναι να αναρωτιόμαστε όχι μόνο τι μπορούμε να χάσουμε αν κάνουμε μια λάθος επιλογή αλλά τι στερούμε απο τον εαυτό μας όσο παραμένουμε αδρανείς.
3. Σκεφτείτε πέρα από την παρούσα στιγμή.
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την λήψη αποφάσεων είναι η τάση του να δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα σε όσα μας προσφέρουν άμεση ευχαρίστηση παραμερίζοντας τα οφέλη που μπορεί να προκύψουν μακροπρόθεσμα. Συχνά επιλέγουμε αυτό που μας φαίνεται ευκολότερο τώρα, ακόμη κι αν γνωρίζουμε ότι μια διαφορετική επιλογή θα ήταν πιο ωφέλιμη για το μέλλον μας. Για παράδειγμα, μπορεί να αναβάλλουμε την άσκηση επειδή αισθανόμαστε κουρασμένοι ή να αποφεύγουμε μια δύσκολη συζήτηση επειδή δεν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την προσωρινή αρνητικότητα που μπορεί να προκαλέσει η κατάσταση. Σκεφτείτε που θα θέλατε να είστε στο σύντομο μέλλον! Το να σχεδιάζεις ένα επιθυμητό μέλλον απαιτεί να κοιτάς και πέρα από την απόλαυση της στιγμής.
4. Αποδεχτείτε την αβεβαιότητα και δείτε τις αποφάσεις ως ευκαιρίες για μάθηση.
Συχνά, η αναποφασιστικότητα πηγάζει από την ανάγκη μας να είμαστε απόλυτα βέβαιοι ότι μια επιλογή είναι σωστή και ότι δεν θα οδηγήσει σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Αντί, λοιπόν, να περιμένουμε να αισθανθούμε απόλυτη σιγουριά, είναι σημαντικό να αποδεχτούμε ότι η αβεβαιότητα αποτελεί μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις επιλογές μας ως ευκαιρίες για μάθηση και προσωπική εξέλιξη, χωρίς να θεωρούμε κάθε πιθανό λάθος αποτυχία. Ακόμη και όταν τα αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα, οι εμπειρίες που αποκτούμε μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τις ανάγκες μας, να αναπτύξουμε νέες δεξιότητες και να προσεγγίσουμε αποτελεσματικότερα μελλοντικές προκλήσεις. Στόχος, επομένως, δεν είναι να εξαλείψουμε κάθε αμφιβολία, αλλά να μάθουμε να προχωράμε με συνειδητές επιλογές, αξιοποιώντας κάθε εμπειρία ως ευκαιρία για εξέλιξη. Δείτε το λάθος απο μια διαφορετική οπτική!
Με λίγα λόγια η αναποφασιστικότητα επηρεάζει τόσο την επαγγελματική μας απόδοση όσο και την προσωπική μας ζωή, καθώς μας στερεί χρόνο, ευκαιρίες και τη δυνατότητα να εξελιχθούμε. Δεν χρειάζεται να είμαστε απόλυτα σίγουροι για κάθε μας επιλογή ούτε και τόσο αυστηροί με τον εαυτό μας. Είναι εντάξει να μην έχουμε πάντα τις απαντήσεις, να χρειαζόμαστε χρόνο για να σκεφτούμε ή ακόμη και να επιλέγουμε να μην αποφασίσουμε αμέσως. Το σημαντικό εδώ είναι να αποτελεί αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής και όχι φόβου. Άλλωστε η πρόοδος δεν απαιτεί πάντα βεβαιότατα αλλά να έχουμε την διάθεση να κάνουμε το επόμενο βήμα και να μάθουμε από τις εμπειρίες και τα λάθη μας.
