Οι όροι ηλεκτρονικό μάρκετινγκ (e-marketing) και ψηφιακό μάρκετινγκ (digital marketing) χρησιμοποιούνται συχνά σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο έννοιες, κυρίως ως προς τα κανάλια που αξιοποιούν, τον τρόπο στόχευσης του κοινού και τον βασικό τους στόχο.
Και οι δύο πρακτικές βασίζονται στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την προβολή μιας επιχείρησης, ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας. Ωστόσο, το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ επικεντρώνεται περισσότερο στο διαδίκτυο και στην άμεση επικοινωνία με το κοινό, ενώ το ψηφιακό μάρκετινγκ έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και περιλαμβάνει τόσο online όσο και offline ψηφιακά μέσα.
Τι είναι το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ;
Το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ αφορά τις ενέργειες προώθησης που πραγματοποιούνται κυρίως μέσω του διαδικτύου, με στόχο όχι μόνο την προβολή μιας επιχείρησης αλλά και την ανάπτυξη σχέσης με τους πελάτες.
Σε αντίθεση με μια παραδοσιακή μορφή διαφήμισης, όπως μια πινακίδα σε έναν δρόμο, οι online ενέργειες επιτρέπουν στην επιχείρηση να προσεγγίσει πιο συγκεκριμένες ομάδες καταναλωτών και να παρακολουθήσει την ανταπόκρισή τους.
Μέσα όπως τα social media, το email marketing, τα blogs και τα online analytics δίνουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να γνωρίζουν καλύτερα το κοινό τους και να προσαρμόζουν ανάλογα την επικοινωνία τους.
Με απλά λόγια, το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ αποτελεί μια πιο στοχευμένη προσέγγιση, όπου η αλληλεπίδραση με τον χρήστη παίζει σημαντικό ρόλο.
Τι είναι το ψηφιακό μάρκετινγκ;
Το ψηφιακό μάρκετινγκ είναι ένας ευρύτερος όρος που περιλαμβάνει τις πρακτικές του ηλεκτρονικού μάρκετινγκ, αλλά δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο διαδίκτυο.
Μια επιχείρηση μπορεί να αξιοποιήσει ψηφιακά μέσα τόσο online όσο και offline. Στα online κανάλια περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι μηχανές αναζήτησης, οι ιστοσελίδες, οι εφαρμογές και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Από την άλλη πλευρά, ψηφιακές διαφημίσεις μπορούν να εμφανίζονται και σε τηλεοπτικές οθόνες, ηλεκτρονικές πινακίδες ή άλλα ψηφιακά μέσα εκτός διαδικτύου.
Βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας μιας επωνυμίας και η προβολή των προϊόντων ή υπηρεσιών της σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ή καταλληλότερο κοινό.
Έτσι, μπορούμε να θεωρήσουμε το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ ως ένα κομμάτι του ευρύτερου ψηφιακού μάρκετινγκ.
Ηλεκτρονικό μάρκετινγκ και ψηφιακό μάρκετινγκ: Οι βασικές διαφορές
Παρότι οι δύο έννοιες έχουν πολλά κοινά σημεία, ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται διαφέρει σε αρκετές περιπτώσεις.
Οι σημαντικότερες διαφορές αφορούν τον βαθμό αλληλεπίδρασης με τον πελάτη, το αν η ενέργεια πραγματοποιείται αποκλειστικά online και το πόσο συγκεκριμένο είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται.
Αλληλεπίδραση με τον πελάτη ή αναγνωρισιμότητα της επωνυμίας;
Μία από τις βασικότερες διαφορές βρίσκεται στον ίδιο τον στόχο της κάθε πρακτικής.
Το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην επικοινωνία και την αλληλεπίδραση με τους καταναλωτές. Μέσω των social media, των email, των blogs και των online κριτικών, μια επιχείρηση μπορεί να δημιουργήσει έναν πιο άμεσο διάλογο με το κοινό της.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Η επικοινωνία με τους πελάτες μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες κριτικές, κοινοποιήσεις, αλληλεπιδράσεις και, σταδιακά, στη δημιουργία μιας πιο σταθερής πελατειακής βάσης.
Το ψηφιακό μάρκετινγκ, από την άλλη πλευρά, μπορεί να έχει ως κύριο στόχο την αύξηση της αναγνωρισιμότητας μιας μάρκας. Δεν είναι απαραίτητο ο χρήστης να αλληλεπιδράσει άμεσα με τη διαφήμιση. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ένα brand μπορεί απλώς να αυξήσει την εξοικείωση του κοινού με αυτό και να συμβάλει στη δημιουργία μεγαλύτερης αναγνωρισιμότητας.
Online έναντι offline καναλιών
Το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ πραγματοποιείται κατά κύριο λόγο μέσω του διαδικτύου. Αυτό δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επικοινωνούν με καταναλωτές ανεξάρτητα από τη φυσική τους τοποθεσία.
Για παράδειγμα, ένα ηλεκτρονικό κατάστημα μπορεί να χρησιμοποιεί social media, email campaigns και περιεχόμενο σε ένα blog για να προσεγγίσει πελάτες σε διαφορετικές περιοχές.
Το ψηφιακό μάρκετινγκ, όμως, δεν περιορίζεται στο internet. Μπορεί να αξιοποιήσει και ψηφιακά μέσα που βρίσκονται στον φυσικό κόσμο, όπως ηλεκτρονικές διαφημιστικές πινακίδες ή τηλεοπτικές διαφημίσεις. Αυτό προσφέρει περισσότερες επιλογές στην επιχείρηση, καθώς μπορεί να επιλέξει το κατάλληλο μέσο ανάλογα με το κοινό που θέλει να προσεγγίσει.
Για παράδειγμα, μια τοπική επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιήσει ψηφιακές διαφημίσεις σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, ενώ μια επιχείρηση ηλεκτρονικού εμπορίου μπορεί να επιδιώξει την προσέγγιση πελατών από πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική αγορά.
Στοχευμένο ή ευρύτερο κοινό;
Μια ακόμη σημαντική διαφορά αφορά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται το κοινό.
Οι καμπάνιες ηλεκτρονικού μάρκετινγκ μπορούν να σχεδιαστούν με αρκετά συγκεκριμένη στόχευση. Η επιχείρηση μπορεί να προσαρμόσει τα μηνύματά της ανάλογα με τα ενδιαφέροντα, τη συμπεριφορά ή τις ανάγκες μιας συγκεκριμένης ομάδας χρηστών.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε αγορές όπου υπάρχουν πολλές διαφορετικές επιλογές προϊόντων και υπηρεσιών. Όσο πιο σχετικό είναι το μήνυμα για έναν καταναλωτή, τόσο πιο εύκολο μπορεί να είναι να κατανοήσει τι ακριβώς προσφέρει μια επιχείρηση.
Το ψηφιακό μάρκετινγκ μπορεί επίσης να είναι στοχευμένο, αλλά ορισμένες μορφές του απευθύνονται σε ένα ευρύτερο κοινό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ψηφιακές διαφημίσεις σε εμπορικά κέντρα, οι ηλεκτρονικές πινακίδες ή άλλες μορφές προβολής που απευθύνονται σε άτομα μιας συγκεκριμένης περιοχής.
Αντίστοιχα, οι διαφημίσεις σε μηχανές αναζήτησης και εφαρμογές μπορούν να περιορίζουν περισσότερο το κοινό, ανάλογα με τον τρόπο που έχει σχεδιαστεί η καμπάνια.
Ποιοι επαγγελματίες ασχολούνται με το ηλεκτρονικό και το ψηφιακό μάρκετινγκ;
Η ανάπτυξη του digital marketing έχει δημιουργήσει αρκετούς διαφορετικούς επαγγελματικούς ρόλους. Ανάλογα με τις ανάγκες μιας επιχείρησης, μια ομάδα marketing μπορεί να περιλαμβάνει ειδικούς με διαφορετικές αρμοδιότητες.
Ενδεικτικά, στον χώρο συναντάμε:
- Social media managers, οι οποίοι διαχειρίζονται την παρουσία μιας επιχείρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
- Marketing analysts, που αξιοποιούν δεδομένα και μετρήσεις για την αξιολόγηση των καμπανιών.
- Copywriters, οι οποίοι δημιουργούν κείμενα για διαφημίσεις, ιστοσελίδες και άλλα κανάλια επικοινωνίας.
- Web developers, που αναλαμβάνουν την ανάπτυξη και τη λειτουργία ιστοσελίδων.
- Content strategists, οι οποίοι σχεδιάζουν τη στρατηγική περιεχομένου μιας επιχείρησης.
- SEO specialists, με αντικείμενο τη βελτίωση της παρουσίας μιας ιστοσελίδας στις μηχανές αναζήτησης.
- UX designers, που επικεντρώνονται στην εμπειρία του χρήστη κατά την αλληλεπίδρασή του με ένα ψηφιακό προϊόν ή μια ιστοσελίδα.
Όλοι αυτοί οι ρόλοι μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά, ανάλογα με τους στόχους και τη στρατηγική κάθε επιχείρησης.
Παραδείγματα ηλεκτρονικού μάρκετινγκ
Για να γίνει ακόμη πιο ξεκάθαρη η διαφορά, αξίζει να δούμε ορισμένες χαρακτηριστικές εφαρμογές του ηλεκτρονικού μάρκετινγκ.
Διαφημίσεις στα social media
Οι διαφημίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να απευθύνονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών, ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τη διαδικτυακή τους συμπεριφορά.
Παράλληλα, το περιεχόμενο μπορεί να δημιουργήσει αλληλεπίδραση μέσω σχολίων, κοινοποιήσεων, likes ή νέων ακολούθων.
Online κριτικές
Οι διαδικτυακές αξιολογήσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της επικοινωνίας ανάμεσα σε μια επιχείρηση και τους πελάτες της.
Οι υποψήφιοι αγοραστές μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις εμπειρίες άλλων καταναλωτών πριν πάρουν μια απόφαση, ενώ η ίδια η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να απαντήσει σε σχόλια, να διευκρινίσει απορίες και να διαχειριστεί την επικοινωνία με το κοινό της.
Email marketing
Οι καμπάνιες μέσω email επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επικοινωνούν απευθείας με ανθρώπους που έχουν ήδη δείξει ενδιαφέρον για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους.
Μέσω email μπορούν να αποστέλλονται ενημερώσεις, νέες προτάσεις, προσφορές, εκπτωτικοί κωδικοί και άλλο περιεχόμενο που σχετίζεται με τους υπάρχοντες πελάτες.
Pop-ups σε ιστοσελίδες
Τα αναδυόμενα παράθυρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή εγγραφών σε newsletters, την προβολή μιας προσφοράς ή την παροχή ενός εκπτωτικού κωδικού.
Με αυτόν τον τρόπο, μια απλή επίσκεψη σε μια ιστοσελίδα μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια μελλοντική επικοινωνία με τον χρήστη.
Blogs και περιεχόμενο
Τα blogs δίνουν στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να παρουσιάσουν χρήσιμες πληροφορίες γύρω από τον κλάδο, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους.
Παράλληλα, το περιεχόμενο ενός blog μπορεί να κοινοποιηθεί στα social media και να αποτελέσει αφορμή για συζήτηση με το κοινό.
Παραδείγματα ψηφιακού μάρκετινγκ
Το ψηφιακό μάρκετινγκ περιλαμβάνει ακόμη περισσότερες μορφές προβολής, καθώς δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις διαδικτυακές πλατφόρμες.
Ηλεκτρονικές διαφημιστικές πινακίδες
Οι ψηφιακές πινακίδες μπορούν να προβάλλουν διαφημιστικά μηνύματα σε δημόσιους χώρους και να αλλάζουν το περιεχόμενό τους εύκολα.
Χρησιμοποιούνται συχνά από τοπικές επιχειρήσεις που θέλουν να αυξήσουν την αναγνωρισιμότητα και την εξοικείωση του κοινού με το brand τους.
Τηλεοπτικές διαφημίσεις
Η τηλεόραση αποτελεί επίσης ένα ψηφιακό κανάλι διαφήμισης. Οι επιχειρήσεις μπορούν να προσαρμόζουν τις διαφημίσεις τους ανάλογα με το πρόγραμμα, το κοινό και την περιοχή στην οποία προβάλλονται.
Για παράδειγμα, μια διαφήμιση ενός προϊόντος μπορεί να επιλεγεί με βάση το ηλικιακό κοινό ή τα γενικότερα ενδιαφέροντα των τηλεθεατών.
Push notifications
Οι ειδοποιήσεις που εμφανίζονται σε εφαρμογές κινητών τηλεφώνων αποτελούν έναν ακόμη τρόπο ψηφιακής επικοινωνίας.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενημέρωση των χρηστών σχετικά με προσφορές, υπενθυμίσεις, παραγγελίες ή προϊόντα που έχουν παραμείνει στο ηλεκτρονικό καλάθι.
Στόχος τους είναι κυρίως να διατηρούν την επιχείρηση ενεργή στη σκέψη των ήδη υπαρχόντων πελατών.
Διαφημίσεις μέσα σε εφαρμογές
Οι διαφημίσεις εντός εφαρμογών επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να προβάλλουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες τους σε χρήστες συγκεκριμένων εφαρμογών.
Η επιλογή της εφαρμογής μπορεί να σχετίζεται με το είδος των προϊόντων που προσφέρει η επιχείρηση, αν και η συγκεκριμένη μορφή διαφήμισης δεν λαμβάνει απαραίτητα υπόψη όλα τα ενδιαφέροντα ενός χρήστη.
Διαφημίσεις στις μηχανές αναζήτησης
Οι διαφημίσεις στις μηχανές αναζήτησης απευθύνονται σε ανθρώπους που πραγματοποιούν ήδη μια συγκεκριμένη αναζήτηση.
Για παράδειγμα, ένας χρήστης που αναζητά ένα συγκεκριμένο προϊόν ή μια υπηρεσία μπορεί να δει σχετικές διαφημίσεις στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Έτσι, η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να εμφανιστεί τη στιγμή που ο καταναλωτής εκδηλώνει ενεργό ενδιαφέρον για κάτι που προσφέρει.
Ηλεκτρονικό ή ψηφιακό μάρκετινγκ;
Η βασική διαφορά, επομένως, δεν βρίσκεται τόσο στο αν χρησιμοποιείται η τεχνολογία, καθώς και οι δύο προσεγγίσεις βασίζονται σε αυτήν. Η ουσιαστική διαφορά αφορά κυρίως το εύρος των καναλιών και τον τρόπο με τον οποίο επιδιώκεται η επικοινωνία με το κοινό.
Το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ επικεντρώνεται περισσότερο στο διαδίκτυο και στην αλληλεπίδραση με τους χρήστες, ενώ το ψηφιακό μάρκετινγκ αποτελεί έναν ευρύτερο όρο που περιλαμβάνει τόσο online όσο και offline ψηφιακές μορφές διαφήμισης.
Στην πράξη, οι δύο προσεγγίσεις μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Μια σύγχρονη επιχείρηση μπορεί να αξιοποιεί τα social media, το email και το περιεχόμενο της ιστοσελίδας της, ενώ παράλληλα να χρησιμοποιεί τηλεοπτικές διαφημίσεις, ψηφιακές πινακίδες ή διαφημίσεις σε εφαρμογές.
Το σημαντικό είναι κάθε επιχείρηση να επιλέγει τα κατάλληλα κανάλια με βάση το κοινό που θέλει να προσεγγίσει, τους στόχους της και τον τρόπο με τον οποίο θέλει να επικοινωνήσει την αξία των προϊόντων ή των υπηρεσιών της.
