Για δεκαετίες, μια από τις πιο συχνές ερωτήσεις σε μια συνέντευξη εργασίας ήταν το «Ποιες ήταν οι αποδοχές σας στην προηγούμενη εργασία σας;». Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση καθόριζε σε μεγάλο βαθμό το ύψος της νέας μισθολογικής προσφοράς. Ωστόσο, αυτή η πρακτική φτάνει οριστικά στο τέλος της.
Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη μισθολογική διαφάνεια (Pay Transparency), οι εργοδότες δεν θα έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες για το μισθολογικό τους ιστορικό.
Γιατί καταργείται αυτή η πρακτική;
Ο κύριος λόγος πίσω από αυτή τη ριζική αλλαγή είναι η καταπολέμηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων (gender pay gap) και η διασφάλιση της αρχής «ίση αμοιβή για ίση εργασία».
Όταν ένας εργοδότης βασίζει τη νέα του προσφορά στον προηγούμενο μισθό του εργαζομένου, ουσιαστικά ανακυκλώνει και διαιωνίζει τυχόν προηγούμενες μισθολογικές ανισότητες ή διακρίσεις. Αν μια γυναίκα ή ένας εργαζόμενος που ανήκει σε μια μειονότητα αμειβόταν λιγότερο από την πραγματική του αξία στην προηγούμενη δουλειά του, η ερώτηση αυτή μετέφερε την αδικία και στον επόμενο εργοδότη, εμποδίζοντας τη μισθολογική του εξέλιξη.
Τι αλλάζει στη διαδικασία πρόσληψης;
Με την εφαρμογή των νέων κανόνων, το τοπίο των προσλήψεων αλλάζει ριζικά:
-
Απαγόρευση ερωτήσεων ιστορικού: Οι εργοδότες απαγορεύεται ρητά να ρωτούν τον υποψήφιο –άμεσα ή έμμεσα– για τις αποδοχές του στο παρόν ή το παρελθόν.
-
Δικαίωμα στην πληροφόρηση εκ των προτέρων: Οι αναζητούντες εργασία θα έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν εκ των προτέρων το εύρος της αμοιβής (μισθολογικό κλιμάκιο) για τη θέση στην οποία κάνουν αίτηση. Αυτό μπορεί να αναφέρεται είτε απευθείας στην αγγελία εργασίας είτε να κοινοποιείται πριν από την πρώτη συνέντευξη.
-
Ουδέτερες αγγελίες εργασίας: Οι προκηρύξεις θέσεων και οι τίτλοι εργασίας θα πρέπει να διατυπώνονται με τρόπο που να μην εισάγει διακρίσεις λόγω φύλου.
Τα οφέλη για τους εργαζομένους και την αγορά
Η κατάργηση αυτής της πρακτικής μετατοπίζει τη δύναμη διαπραγμάτευσης. Ο μισθός δεν θα καθορίζεται πλέον από το «πόσα έπαιρνες», αλλά από την αξία της θέσης εργασίας και τα προσόντα του υποψηφίου.
-
Δικαιοσύνη και Αξιοκρατία: Δύο άνθρωποι που κάνουν την ίδια δουλειά με τις ίδιες ευθύνες θα αμείβονται το ίδιο, ανεξάρτητα από το ποιο ήταν το σημείο εκκίνησής τους στην αγορά εργασίας.
-
Λιγότερο άγχος στις συνεντεύξεις: Οι υποψήφιοι απαλλάσσονται από το δίλημμα αν πρέπει να πουν την αλήθεια (ρισκάροντας μια χαμηλή προσφορά) ή να υπερβάλουν (ρισκάροντας να θεωρηθούν αναξιόπιστοι).
-
Διαφάνεια για τις επιχειρήσεις: Οι εταιρείες αναγκάζονται να δημιουργήσουν ξεκάθαρες και δίκαιες μισθολογικές δομές, γεγονός που μακροπρόθεσμα βελτιώνει τη φήμη τους (employer branding) και προσελκύει καλύτερα ταλέντα.
Μισθολογική διαφάνεια: Η επόμενη μέρα
Η οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μισθολογική διαφάνεια αποτελεί ένα ιστορικό βήμα για τα εργασιακά δικαιώματα. Καθώς τα κράτη-μέλη ενσωματώνουν αυτούς τους κανόνες στην εθνική τους νομοθεσία, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προσαρμόσουν άμεσα τις πρακτικές του HR (Ανθρώπινου Δυναμικού).
