Νέα δεδομένα δημιουργεί στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης η δημοσίευση των αποφάσεων 1167-1172/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), με τις οποίες ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, καθώς και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών συγκεκριμένων Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Οι αποφάσεις αφορούν τρία ιδρύματα με παρουσία στην Ελλάδα, τα οποία συνδέονται με τα University of York, Keele University και Anatolia College. Το ΣτΕ, εξετάζοντας τις συγκεκριμένες υποθέσεις, εντόπισε πλημμέλειες στη διαδικασία αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, ότι το Δικαστήριο δεν έκρινε αντισυνταγματικό το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Αντίθετα, οι ακυρώσεις αφορούν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Τι έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας
Το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας επανέλαβε, μεταξύ άλλων, τη θέση που είχε διατυπώσει η Ολομέλεια του Δικαστηρίου με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025.
Σύμφωνα με το ΣτΕ, το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία στην Ελλάδα παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων που προέρχονται από κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από χώρες που συμμετέχουν στη GATS, υπό την προϋπόθεση ότι η λειτουργία τους διέπεται από ειδικό νομοθετικό πλαίσιο το οποίο διασφαλίζει το απαιτούμενο επίπεδο σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Επομένως, η συγκεκριμένη δικαστική εξέλιξη δεν συνιστά συνολική ακύρωση του θεσμού των μη κρατικών πανεπιστημίων. Το ζήτημα που εξετάστηκε αφορά την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Για ποιον λόγο ακυρώθηκαν οι άδειες λειτουργίας
Με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026, το ΣτΕ ακύρωσε πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας με τις οποίες είχαν χορηγηθεί άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
Ο βασικός λόγος συνδέθηκε με τον ρόλο του Εθνικού Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ) και ειδικότερα με τη διαπίστωση της καταλληλότητας των κτιριακών υποδομών.
Κατά τον επιτόπιο έλεγχο είχαν διατυπωθεί παρατηρήσεις που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την ανάγκη κτιριολογικών προσαρμογών και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.
Το ΣτΕ έκρινε ότι ο ΕΟΠΠΕΠ όφειλε να διαπιστώσει εγκαίρως τη συμμόρφωση των συγκεκριμένων παραρτημάτων με τις παρατηρήσεις που είχε θέσει. Η απαιτούμενη διαπίστωση δεν είχε πραγματοποιηθεί εγκαίρως και, πάντως, έως τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου.
Τι συνέβη με τα προγράμματα σπουδών
Οι αποφάσεις του ΣτΕ δεν περιορίστηκαν στις άδειες λειτουργίας. Με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακυρώθηκαν επίσης αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.
Η ακύρωση συνδέεται, καταρχάς, με την ακύρωση των αντίστοιχων αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας. Το Δικαστήριο εντόπισε, όμως, και αυτοτελές ζήτημα στη διαδικασία πιστοποίησης.
Ειδικότερα, το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα σχετικής απόφασης της ΕΘΑΑΕ και είχαν χρησιμοποιηθεί για την πιστοποίηση των προγραμμάτων δεν συνιστούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτεί το νομοθετικό πλαίσιο για τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ.
Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο δεν έκρινε ότι τα προγράμματα σπουδών των παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων δεν μπορούν να πιστοποιηθούν. Έκρινε ότι, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η διαδικασία πιστοποίησης δεν στηρίχθηκε στα απαιτούμενα συγκεκριμένα κριτήρια.
Τι σημαίνει η απόφαση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Η βασική διάκριση που προκύπτει από τις αποφάσεις είναι μεταξύ του θεσμικού πλαισίου και της εφαρμογής του.
Το ΣτΕ δεν ακύρωσε συνολικά το νομοθετικό πλαίσιο που επιτρέπει τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Οι ακυρώσεις αφορούν συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις, για τις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε πλημμέλειες.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης, ελέγχου των υποδομών και πιστοποίησης των προγραμμάτων πρέπει να πραγματοποιούνται με αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
Παράλληλα, δημιουργούνται πρακτικά ζητήματα για τη λειτουργία των συγκεκριμένων ιδρυμάτων κατά την επόμενη ακαδημαϊκή περίοδο, τα οποία καλείται πλέον να αντιμετωπίσει η διοίκηση σε συμμόρφωση με τις δικαστικές αποφάσεις.
Τι σημαίνει για τους φοιτητές
Μετά τη δημοσίευση των αποφάσεων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των φοιτητών που ήδη φοιτούν στα συγκεκριμένα ιδρύματα, καθώς και όσων σχεδιάζουν να ξεκινήσουν εκεί τις σπουδές τους.
Το Υπουργείο Παιδείας έχει διευκρινίσει ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για κανέναν φοιτητή των τριών ιδρυμάτων και ότι θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για τη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ΣτΕ και τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας τους.
Επομένως, για τους ενδιαφερόμενους φοιτητές είναι σημαντικό να αναμένουν τις επίσημες οδηγίες και τις ενέργειες των αρμόδιων αρχών και των ίδιων των ιδρυμάτων, αντί να θεωρήσουν ότι η δικαστική απόφαση σημαίνει αυτομάτως ακύρωση των σπουδών τους.
Το βασικό συμπέρασμα
Οι αποφάσεις 1167-1172/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας δημιουργούν νέα δεδομένα για τη λειτουργία των συγκεκριμένων ΝΠΠΕ στην Ελλάδα, χωρίς όμως να ακυρώνουν συνολικά τον θεσμό των παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων.
Το ΣτΕ έκρινε ότι σε συγκεκριμένες διαδικασίες υπήρξαν πλημμέλειες που αφορούσαν την επιβεβαίωση της συμμόρφωσης των κτιριακών υποδομών, την τήρηση της αρχής της αμεροληψίας και τα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα, καθώς αναδεικνύει την ανάγκη αυστηρής τήρησης των διαδικασιών που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για την αδειοδότηση και την πιστοποίηση των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Για τους φοιτητές και τους υποψήφιους φοιτητές των συγκεκριμένων ιδρυμάτων, το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο, καθώς οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου.
Πηγή: Συμβούλιο της Επικρατείας – αποφάσεις 1167-1172/2026 και σχετική ενημέρωση του Υπουργείου Παιδείας.
