Η επιλογή ενός μεταπτυχιακού εξ αποστάσεως αποτελεί σήμερα μια από τις πιο ευέλικτες λύσεις για εργαζόμενους και αποφοίτους που θέλουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους χωρίς να διακόψουν την επαγγελματική τους πορεία. Το βασικό δίλημμα που προκύπτει είναι αν αξίζει περισσότερο ένα online μεταπτυχιακό στην Ελλάδα ή ένα αντίστοιχο πρόγραμμα του εξωτερικού.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη και απόλυτη για όλους, καθώς εξαρτάται από τους επαγγελματικούς στόχους, το οικονομικό πλαίσιο και το πού σκοπεύει κανείς να αξιοποιήσει τον τίτλο σπουδών.
Το θεσμικό πλαίσιο για τα εξαποστάσεως ΠΜΣ στην Ελλάδα
Τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ελλάδα λειτουργούν πλέον με βάση τον Νόμο 4957/2022, ο οποίος εκσυγχρόνισε τη λειτουργία των ΑΕΙ και θεσμοθέτησε πιο σαφώς τη δυνατότητα εξ αποστάσεως και μικτής (blended) διδασκαλίας. Στο πλαίσιο αυτό, τα πανεπιστήμια μπορούν να προσφέρουν πλήρως online μαθήματα ή συνδυασμό σύγχρονης και ασύγχρονης εκπαίδευσης με περιορισμένες δια ζώσης συναντήσεις. Παράλληλα, προβλέπεται η ηλεκτρονική αξιολόγηση των φοιτητών με διαδικασίες που διασφαλίζουν το αδιάβλητο, ενώ όλα τα προγράμματα οφείλουν να ακολουθούν το σύστημα πιστωτικών μονάδων ECTS και μηχανισμούς διασφάλισης ποιότητας, όπως συμβαίνει και με τα συμβατικά μεταπτυχιακά.
Με άλλα λόγια, τα εξ αποστάσεως ΠΜΣ των ελληνικών ΑΕΙ είναι θεσμικά ισότιμα με τα δια ζώσης και αναγνωρίζονται αυτομάτως στην ελληνική αγορά εργασίας.
Επιλογή εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού στην Ελλάδα
Η φοίτηση σε ελληνικό online μεταπτυχιακό προσφέρει πρωτίστως το πλεονέκτημα της άμεσης αναγνώρισης του τίτλου, χωρίς να απαιτείται διαδικασία από τον ΔΟΑΤΑΠ για χρήση στο δημόσιο. Το κόστος είναι συνήθως χαμηλότερο σε σχέση με τα προγράμματα του εξωτερικού, ενώ συχνά υπάρχουν δυνατότητες καταβολής διδάκτρων σε δόσεις ή ακόμη και απαλλαγές με κοινωνικά κριτήρια. Επιπλέον, το περιεχόμενο των σπουδών είναι πιο προσαρμοσμένο στο ελληνικό θεσμικό και επαγγελματικό περιβάλλον, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για κλάδους όπως η εκπαίδευση, η διοίκηση δημόσιων οργανισμών ή η λογιστική.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα είναι η γλωσσική και χρονική ευκολία. Τα μαθήματα πραγματοποιούνται στα ελληνικά και στην ίδια ζώνη ώρας, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τους εργαζόμενους φοιτητές. Ωστόσο, σε ορισμένα γνωστικά πεδία, η διεθνής αναγνωρισιμότητα ενός ελληνικού τίτλου μπορεί να είναι πιο περιορισμένη σε σύγκριση με πανεπιστήμια υψηλής κατάταξης του εξωτερικού. Παράλληλα, πολλά ελληνικά προγράμματα παραμένουν μικτά και απαιτούν ορισμένες υποχρεωτικές δια ζώσης συναντήσεις.
Επιλογή εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού στο εξωτερικό
Τα online μεταπτυχιακά του εξωτερικού προσφέρουν έντονο διεθνές προφίλ και πρόσβαση σε πανεπιστήμια με υψηλή θέση σε παγκόσμιες κατατάξεις. Η συμμετοχή σε ένα τέτοιο πρόγραμμα ενισχύει σημαντικά το βιογραφικό, ιδιαίτερα για όσους στοχεύουν σε εργασία σε πολυεθνικές εταιρείες ή σε καριέρα εκτός Ελλάδας. Επιπλέον, πολλά από τα προγράμματα αυτά είναι πλήρως εξ αποστάσεως χωρίς υποχρεωτική φυσική παρουσία, ενώ η διεθνής σύνθεση των φοιτητών δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες δικτύωσης.
Από την άλλη πλευρά, το κόστος είναι συνήθως υψηλότερο και απαιτείται πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας. Σε περίπτωση που ο τίτλος πρόκειται να χρησιμοποιηθεί στο ελληνικό δημόσιο, χρειάζεται διαδικασία αναγνώρισης από τον ΔΟΑΤΑΠ και έλεγχος ότι το πανεπιστήμιο είναι καταχωρημένο στα αναγνωρισμένα ιδρύματα. Επιπλέον, ορισμένα προγράμματα δεν είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς εργασίας.
Ποια επιλογή είναι τελικά καλύτερη;
Η επιλογή μεταξύ Ελλάδας και εξωτερικού εξαρτάται κυρίως από τον επαγγελματικό στόχο. Για όσους επιθυμούν να εξελιχθούν εντός της ελληνικής αγοράς εργασίας ή να αξιοποιήσουν τον τίτλο στο δημόσιο, ένα ελληνικό εξ αποστάσεως ΠΜΣ αποτελεί συνήθως πιο πρακτική και οικονομική λύση. Αντίθετα, για όσους στοχεύουν σε διεθνή καριέρα, σε πολυεθνικό περιβάλλον ή σε κλάδους με έντονο παγκόσμιο ανταγωνισμό, ένα online μεταπτυχιακό του εξωτερικού προσφέρει μεγαλύτερη προβολή και δικτύωση.
Το σημαντικότερο κριτήριο δεν είναι μόνο το όνομα του πανεπιστημίου, αλλά το πρόγραμμα σπουδών, η ποιότητα της διδασκαλίας, η αναγνώριση του τίτλου και η σύνδεση με την αγορά εργασίας. Ένα καλά σχεδιασμένο μεταπτυχιακό που ανταποκρίνεται στους προσωπικούς στόχους μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική επένδυση, είτε πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό.
Σε κάθε περίπτωση, πριν από την τελική απόφαση, είναι απαραίτητο να εξεταστούν προσεκτικά το κόστος, ο φόρτος εργασίας, η ευελιξία του προγράμματος και οι προοπτικές επαγγελματικής αξιοποίησης του τίτλου. Έτσι, η επιλογή του κατάλληλου εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού μετατρέπεται από δίλημμα σε στρατηγική επένδυση για το μέλλον.
